Art. 310 k.p.c. w budownictwie – zabezpieczenie dowodu przed procesem - Biuro Ekspertyz

Biegły sądowy zabezpiecza materiał dowodowy — Biegły sądowy skanujący teren budowy.

Postępowania budowlane bardzo często charakteryzują się wysokim stopniem złożoności technicznej oraz dynamicznie zmieniającym się stanem faktycznym obiektu. Roboty budowlane są kontynuowane, elementy konstrukcyjne ulegają zakryciu, a uszkodzenia bywają usuwane jeszcze przed wszczęciem postępowania sądowego. W takich realiach ustawodawca przewidział instytucję zabezpieczenia dowodu przed procesem, uregulowaną w art. 310 k.p.c., która w praktyce budowlanej ma fundamentalne znaczenie.
Zabezpieczenie dowodu na podstawie art. 310 k.p.c. znajduje zastosowanie w sytuacjach, w których istnieje obawa, że przeprowadzenie dowodu w przyszłości stanie się niemożliwe lub nadmiernie utrudnione. W budownictwie przesłanka ta występuje bardzo często, ponieważ każda kolejna ingerencja w obiekt prowadzi do nieodwracalnych zmian stanu faktycznego.

Kiedy art. 310 k.p.c. ma zastosowanie w sprawach budowlanych

W praktyce sądowej art. 310 k.p.c. wykorzystywany jest przede wszystkim w sprawach dotyczących wad robót budowlanych, przerwanych inwestycji, sporów kontraktowych oraz odpowiedzialności wykonawców i projektantów. Szczególnie istotne jest jego zastosowanie w przypadkach, gdy planowane są naprawy, rozbiórki lub dalsze roboty, które mogłyby zatrzeć pierwotny stan obiektu.
Wniosek o zabezpieczenie dowodu składany jest często jeszcze przed wniesieniem pozwu, co pozwala stronie na utrwalenie stanu faktycznego w momencie najbardziej korzystnym dowodowo. Działanie to ma charakter prewencyjny i służy ochronie interesów strony w przyszłym procesie.

Rola sądu i biegłego w zabezpieczeniu dowodu

Zabezpieczenie dowodu w trybie art. 310 k.p.c. następuje na podstawie postanowienia sądu, który określa zakres czynności dowodowych. W sprawach budowlanych bardzo często sąd powołuje biegłego z zakresu budownictwa, którego zadaniem jest dokonanie oględzin, pomiarów oraz sporządzenie stosownej dokumentacji technicznej.
Rola biegłego nie polega na rozstrzyganiu sporu, lecz na obiektywnym utrwaleniu stanu technicznego obiektu, wad, uszkodzeń oraz zakresu wykonanych robót. Sporządzona dokumentacja stanowi następnie materiał dowodowy, który może być wykorzystany w przyszłym postępowaniu sądowym.

Zakres czynności technicznych przy zabezpieczeniu dowodu

Zakres czynności wykonywanych w ramach zabezpieczenia dowodu zależy od charakteru sprawy oraz rodzaju obiektu budowlanego. Kluczowe znaczenie ma jednak to, aby czynności te umożliwiały późniejszą ocenę stanu technicznego bez konieczności ponownego dostępu do obiektu.

oględziny i opis stanu technicznego obiektu,
dokumentacja widocznych wad, uszkodzeń i niezgodności,
pomiary geometrii, odchyłek i deformacji,
utrwalenie robót zanikających i elementów zakrytych.

Skaning laserowy 3D jako wsparcie zabezpieczenia dowodu

Coraz częściej w ramach zabezpieczenia dowodu stosowany jest skaning laserowy 3D, który pozwala na stworzenie cyfrowego zapisu geometrii obiektu w postaci chmury punktów. Tego rodzaju dokumentacja umożliwia późniejsze analizy i pomiary, nawet po wielu miesiącach od przeprowadzenia czynności dowodowych.
Zastosowanie skaningu 3D zwiększa obiektywność zabezpieczonego materiału, ponieważ dane przestrzenne stanowią wierne odwzorowanie stanu faktycznego i są odporne na subiektywne interpretacje stron sporu.

Znaczenie zabezpieczenia dowodu dla dalszego postępowania

Materiał zgromadzony w trybie art. 310 k.p.c. ma istotne znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania sądowego. Pozwala on na ocenę stanu technicznego obiektu nawet wtedy, gdy w późniejszym czasie dojdzie do jego naprawy, przebudowy lub rozbiórki.
Brak zabezpieczenia dowodu w odpowiednim momencie bardzo często prowadzi do sytuacji, w której sąd nie dysponuje wystarczającym materiałem do dokonania ustaleń faktycznych. W konsekwencji nawet zasadna sprawa może zakończyć się oddaleniem powództwa z powodu niewykazania okoliczności technicznych.
Dlatego art. 310 k.p.c. stanowi w budownictwie jedno z kluczowych narzędzi ochrony interesów stron, umożliwiając skuteczne przygotowanie się do przyszłego procesu oraz zachowanie wartości dowodowej stanu technicznego obiektu.